Schaamte speelt grote rol bij gokkende jongeren

Sinds 2021 is de wetgeving rondom gokken veranderd. Er kwamen legale goksites en mensen met gokproblemen kunnen zich registreren in Cruks. Daarmee nemen ze een gokstop van minimaal zes maanden. Tegelijkertijd is online gokken flink toegenomen. Ook bij Tactus melden zich steeds meer jongeren met gokproblemen. Rik Drenth, preventiewerker in Enschede, ziet dat gokproblemen vaak lang verborgen blijven. We gingen met hem in gesprek.

Het begint vaak onschuldig

Gokken begint vaak klein. Een inzetje op de voetbalvereniging, samen met je team. Een tientje in de pot, en bij winst is er feest. Maar voor sommigen stopt het daar niet. Thuis gaat het gokken verder en kan het langzaam de verkeerde kant op gaan. “Jongeren vragen pas laat om hulp,” vertelt Rick. “Vaak pas als ze geen andere uitweg meer zien.” Hij verwacht dat de vraag naar hulp alleen maar zal toenemen. Veel jongeren proberen eerst zelf hun problemen op te lossen. Ze hopen verloren geld terug te winnen, maar dat lukt meestal niet.

Wat komt er na het gokken?

Een vraag die Rik vaak stelt is: Hoe vul je de leegte op als je stopt met gokken? Stoppen is belangrijk, maar wat je daarna doet minstens zo. “Cruks kan helpen als stok achter de deur,” zegt hij. “Maar het is vooral belangrijk om afleiding te zoeken.” Denk aan sporten, meditatie of iets creatiefs zoals tekenen.

Veel mensen denken dat gokken vooral om geld draait. Maar volgens Rik is dat lang niet altijd zo. “Veel mensen gokken niet meer voor het geld,” legt hij uit. “Ze doen het om even weg te zijn. Om in een waas te komen.” Juist dat maakt het moeilijk om te stoppen.

Grote gevolgen

Met de campagne ‘Wat kost gokken jou?’ wordt geprobeerd jongeren bewust te maken van de risico’s. Die gevolgen zijn niet alleen financieel. Denk ook aan stress, somberheid en een verhoogde kans op suïcide. “Het baart me zorgen hoe diep mensen kunnen gaan,” zegt Rik. “Schaamte speelt daarin een grote rol.” Rik vertelt over een jongere die hij sprak. Die had in korte tijd enorm veel geld gewonnen. Tonnen. Hij ging er ook naar leven. Luxe vakanties, dure spullen. Hij stopte met school en thuis ging het minder goed. Maar uiteindelijk raakte hij alles kwijt. “Hij heeft de top gezien en zit nu op de bodem,” zegt Rik. “En dan ben je pas 22.” Sommige jongeren hopen met één grote winst hun schulden op te lossen. Maar die jackpot komt meestal niet. In plaats daarvan lopen de schulden verder op. De jongeren die Rik spreekt, gebruiken meestal geen andere middelen. Toch hoort hij wel verhalen waarin gokken samengaat met andere problemen.

Blijf in gesprek

Voor ouders heeft Rik een duidelijke boodschap: “Ga het gesprek aan. Zonder oordeel.” Zorg dat een kind zich op zijn gemak voelt en dat er veiligheid is om erover te praten. Vraag waarom iemand gokt en probeer samen naar oplossingen te zoeken. Blijven praten is daarbij belangrijk.

Doorbreek het taboe

De jongeren die Rik spreekt zijn vaak tussen de 22 en 24 jaar. De gemiddelde gokker in Nederland is iets ouder: tussen de 25 en 35 jaar. Veel jongeren wonen nog thuis. “Het zou mooi zijn als we het taboe op gokken kunnen doorbreken,” zegt Rik. “Dat jongeren sneller hulp durven te zoeken.” Want één ding is duidelijk: een gokprobleem, en de schulden die daarbij horen, los je niet op door nog een keer te gokken.