Hoe denkt Tactus over nicotineverslaving? 

Nicotine is een verslaving, geen gewoonte 

Wie wil stoppen met roken, krijgt nog geregeld het advies om het ‘gewoon niet meer te doen’. Dat klinkt logisch, maar doet geen recht aan wat er speelt. Nicotine is zeer verslavend. Stoppen vraagt daarom vaak meer dan wilskracht. 

Toch kijken we anders naar nicotine dan naar middelen als alcohol, cannabis of cocaïne. Roken was lange tijd maatschappelijk geaccepteerd en is nog altijd zichtbaar in het dagelijks leven. Daardoor raakt de verslaving achter het gebruik gemakkelijk uit beeld. 

Voor Tactus is dat niet logisch. Nicotineverslaving verdient serieuze en oordeelvrije aandacht, net als andere verslavingen. Niet voor niets noemt de Nationaal Rapporteur Verslavingen, Arnt Schellekens, nicotineverslaving de meest voorkomende verslaving in Nederland. 

Dat geldt ook voor vapen 

Nicotineverslaving begint niet altijd bij de sigaret. Ook vapes bevatten vaak nicotine. De vorm van het gebruik kan veranderen, maar de afhankelijkheid van nicotine blijft hetzelfde. Daarom vindt Tactus het belangrijk om niet alleen te kijken naar roken of vapen, maar naar nicotinegebruik zelf. Hoe vanzelfsprekend is het geworden? Kan iemand zonder? En wat gebeurt er als iemand probeert te stoppen? 

Die blik is ook belangrijk bij preventie. Zeker bij jongeren willen we voorkomen dat nicotinegebruik normaal wordt voordat duidelijk is hoe snel afhankelijkheid kan ontstaan. Ouders en docenten kunnen daarbij helpen door roken en vapen vroeg en zonder oordeel bespreekbaar te maken en duidelijke grenzen te stellen. 

En als er eenmaal sprake is van nicotineverslaving, verdient die serieuze aandacht. Ook wanneer iemand voor een andere verslaving in behandeling is. Voor Tactus is nicotine geen bijzaak, maar een verslavend middel dat onderdeel kan zijn van iemands herstel. 

Ook wetenschappelijk onderzoek onderstreept dat nicotineverslaving niet losstaat van mentale gezondheid en herstel. Het Trimbos-instituut wijst erop dat mensen met psychische klachten vaker roken en dat er aanwijzingen zijn dat roken kan bijdragen aan het ontstaan of voortduren van psychische klachten, waaronder depressie en angst. Stoppen met roken verergert deze klachten op langere termijn niet; gemiddeld kunnen angst- en depressieve klachten juist afnemen. 

Ook alcohol en roken zijn sterk met elkaar verweven. Alcoholgebruik kan de behoefte aan nicotine versterken en stoppen met roken moeilijker maken. Andersom is er geen reden om nicotineverslaving tijdens de behandeling van andere verslavingen buiten beschouwing te laten. Aandacht voor nicotine past daarom bij een brede benadering van herstel. Voor meer informatie, zie:  Trimbos factsheet over Roken en veelvoorkomende psychische klachten 

Nicotine hoort ook in de behandelkamer 

Ook in de verslavingszorg mag nicotine geen blinde vlek zijn. Iemand kan bijvoorbeeld in behandeling zijn voor problemen met alcohol of drugs en daarnaast roken of vapen. Bij Tactus vinden we het belangrijk om ook dat nicotinegebruik te bespreken.  

Dat betekent niet dat iedereen onmiddellijk moet stoppen. Herstel is maatwerk en mensen bepalen samen met hun behandelaar aan welke doelen zij werken. Maar nicotineverslaving buiten beschouwing laten omdat roken maatschappelijk meer geaccepteerd is, past daar niet bij. Tactus kiest er daarom voor om nicotineverslaving mee te nemen wanneer iemand al voor een andere verslaving in behandeling is. 

De kern is simpel: we benaderen iemand met een nicotineverslaving zoals we ook iemand met een andere verslaving benaderen. Zonder oordeel, met aandacht voor wat de verslaving betekent en met ondersteuning bij verandering. 

Stoppen? Je hoeft het niet alleen te doen 

Stoptober is een goed moment om die verandering te beginnen. Vanaf 1 oktober stoppen mensen in heel Nederland 28 dagen met roken, met ondersteuning van onder meer de gratis Stoptober-app. 

Wil je stoppen met roken of vapen en heb je daar hulp bij nodig? Kijk dan op Ikstopnu.nl voor betrouwbare informatie en passende ondersteuning. Je kunt ook gratis bellen met de Stoplijn via 0800-1995. Daar kun je terecht met vragen over stoppen met roken én vapen. Ook je huisarts kan met je bespreken welke begeleiding bij je past. 

Stoppen met nicotine is niet simpelweg een kwestie van ‘het niet meer doen’. Het begint met erkennen wat er speelt: nicotine is verslavend. En juist daarom verdient stoppen goede ondersteuning.