Anderhalf jaar Ontwikkelprogramma Complexe Zorg: kennis delen maakt het verschil

Anderhalf jaar geleden werden twee medewerkers van Tactus gevraagd om zich te verbinden aan het Ontwikkelprogramma Complexe Zorg, een landelijk programma dat de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking en complexe zorgvragen wil verbeteren. Inmiddels werken 42 organisaties samen aan nieuwe inzichten en betere zorg. Wat heeft dat opgeleverd? Volgens Marion Kiewik, orthopedagoog-generalist en boegbeeld van het Centrum Verslaving & LVB, is één les duidelijk: “Juist door elkaar op te zoeken komen we verder.”

Zorg verbeteren door expertise te verbinden

Het programma richt zich op mensen met een verstandelijke beperking en een hoge zorgindicatie (VG6 en VG7). Juist voor deze mensen staat de zorg onder druk. Personeelstekorten, lange wachtlijsten en organisaties die de zorg niet altijd meer kunnen bieden, zorgen ervoor dat cliënten regelmatig moeten verhuizen of niet de ondersteuning krijgen die zij nodig hebben.

“Wij bewegen ons als Tactus al jarenlang op het snijvlak tussen verslavingszorg en de zorg voor mensen met een licht verstandelijke beperking,” vertelt Marion. “Daarom konden we vanuit onze expertise een waardevolle bijdrage leveren aan dit programma.”

Binnen het programma ondersteunt Tactus organisaties met advies, consultaties en klinische lessen. Daarnaast worden ervaringen en kennis gedeeld tijdens bijeenkomsten waarin zorgprofessionals, ervaringsdeskundigen en naasten elkaar ontmoeten. Juist die combinatie van specialistische kennis en samenwerking tussen organisaties vormt de basis van het programma.

Van goede ideeën naar blijvende verbetering

Een belangrijke les van de afgelopen anderhalf jaar is volgens Marion dat veel organisaties veel kennis in huis hebben, maar nog zoeken naar manieren om die kennis duurzaam in de praktijk te brengen. “Er zijn vaak goede ideeën, maar er is niet altijd nagedacht over de implementatie en borging. Juist de combinatie van inhoudelijke expertise en projectmatige ondersteuning blijkt ontzettend waardevol.”

Tegelijkertijd ziet zij veel betrokkenheid en veranderkracht binnen organisaties. Professionals willen verbeteren, leren van elkaar en zoeken actief naar oplossingen voor complexe vraagstukken. Het programma helpt om die kennis zichtbaar te maken en beter te benutten.

Ook viel op hoeveel organisaties met vergelijkbare uitdagingen bezig zijn. “Je hoeft niet allemaal opnieuw het wiel uit te vinden. Door elkaar op te zoeken, kennis te delen en ervaringen uit te wisselen, kom je veel verder.”

Wat merken cliënten hiervan?

De verbeterkansen verschillen per organisatie. Sommige werken met methodieken zoals Triple-C, anderen richten zich op leiderschap of op het versterken van de samenwerking met familie en naasten. Juist die verschillende aanpakken leveren waardevolle inzichten op.

Marion zag mooie voorbeelden ontstaan. “Bij een organisatie werd veel aandacht besteed aan taakvolwassenheid van medewerkers. Daardoor voelden zij zich zekerder om beslissingen te nemen. Op andere plekken ontstond juist meer lijn in de begeleiding, waardoor cliënten bijvoorbeeld een zinvolle dagbesteding kregen.”

Dat heeft directe impact op cliënten. Meer structuur en een beter afgestemde begeleiding kunnen probleemgedrag verminderen en helpen om crisissituaties te voorkomen. Ook een sterke samenwerking tussen professionals, cliënten en naasten draagt bij aan meer rust en continuïteit.

Uiteindelijk profiteren cliënten van zorg die beter aansluit bij hun behoeften. Dat vergroot de kans op stabiliteit, minder overplaatsingen en een duurzame plek waar zij de ondersteuning krijgen die nodig is.

Samen verder

De komende maanden loopt het programma nog door en worden de resultaten verzameld voor het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Voor Marion is de belangrijkste opbrengst echter nu al duidelijk: “Werk samen. Kijk over de grenzen van je eigen organisatie of sector heen en bevraag elkaar. Door gebruik te maken van elkaars expertise kunnen we de zorg voor deze mensen echt verbeteren.”