Simon Langener wint DS Visscherprijs 2026 met onderzoek naar virtual reality in verslavingszorg

Tactus onderzoeker Simon Langener heeft de DS Visscherprijs 2026 gewonnen, een toonaangevende prijs voor wetenschappelijk onderzoek in de gehandicaptenzorg. Hij ontving deze onderscheiding voor zijn proefschrift over de toepassing van virtual reality (VR) in de behandeling van mensen met een licht verstandelijke beperking (LVB) en een verslaving.

De prijs werd op 23 april uitgereikt bij de Radboud Universiteit in Nijmegen. Uit een recordaantal van 31 ingezonden proefschriften koos de jury zijn onderzoek als beste dissertatie op het gebied van zorg en ondersteuning voor mensen met een verstandelijke beperking.

Simon onderzocht hoe immersive virtual reality kan bijdragen aan de verslavingsbehandeling van mensen met een LVB. Juist voor deze doelgroep is het vaak lastig om abstracte situaties voor te stellen of risicovol gedrag alleen via gesprekken te bespreken. Daar biedt VR nieuwe mogelijkheden.

Van praten naar beleven

Waar behandeling traditioneel vaak draait om gesprekken, zet VR cliënten letterlijk midden in de situatie. Denk aan een omgeving waarin iemand geconfronteerd wordt met verleidingen, spanning of moeilijke keuzes die normaal gesproken lastig te oefenen zijn.

Door deze situaties realistisch te beleven, worden reacties als stress, spanning of trek voelbaar. Dat maakt oefenen concreter en effectiever. In plaats van alleen te praten over risicosituaties, kunnen cliënten ervaren wat er gebeurt en direct werken aan ander gedrag.

Deze aanpak sluit goed aan bij de behoeften van mensen met een LVB, voor wie traditionele behandelvormen soms minder goed aansluiten.

Wetenschap en praktijk versterken elkaar

De kracht van dit onderzoek zit in de directe vertaling naar de behandelpraktijk. VR wordt niet ingezet als doel op zich, maar als middel om zorg beter passend en toegankelijker te maken.

Met de bevindingen uit zijn onderzoek wordt nu verder gewerkt aan vervolgonderzoek samen met University of Twente en aan verdere implementatie binnen Tactus Verslavingszorg TOPGGz. Ook dr. Joanneke van der Nagel benadrukt het belang hiervan: “Super trots op mijn collega en vroegere promovendus Simon Langener.”

Tactus wint prijs voor tweede keer

Bijzonder is dat Tactus deze prijs niet voor het eerst wint. In 2018 ontving dr. Joanneke van der Nagel, ee van de begeleiders van Simon, zelf de DS Visscherprijs voor haar proefschrift Is it just the tip of the iceberg? Substance use and misuse in individuals with Intellectual Disability (SumID). Daarin bracht zij voor het eerst helder in beeld hoe groot en vaak verborgen middelengebruik is onder mensen met een licht verstandelijke beperking. De jury noemde het onderzoek destijds van grote maatschappelijke waarde en benadrukte de impact op preventie, screening en samenwerking tussen gehandicaptenzorg en verslavingszorg.

Dat nu opnieuw een Tactus-onderzoeker deze prijs wint, benadrukt de sterke verbinding tussen wetenschap en praktijk binnen onze organisatie. Het laat zien hoe onderzoek niet alleen nieuwe inzichten oplevert, maar ook direct bijdraagt aan betere zorg voor mensen in een kwetsbare positie.

Geweldig dat ik met mijn proefschrift Embedded & Embodied – Pioneering building blocks for Immersive Virtual Reality addiction treatments for persons with Mild to Borderline Intellectual Disability and Addictive Disorder de DS Visscherprijs 2026 heb gewonnen. Ik voel me vereerd dat mijn onderzoek deze erkenning krijgt.
Graag wil ik mijn begeleiders bedanken: Joanneke van der Nagel, Randy Klaassen en Dirk Heylen. Zonder jullie steun en expertise was dit niet mogelijk geweest.”
– Simon Langener