Familie-ervaringsdeskundigheid: ‘Waarom je de ander niet kunt redden’

Mireille is sinds oktober 2023 familie ervaringsdeskundige bij Intact Herstel en Zelfhulp, onderdeel van Tactus, samen met Sylvie die er al een aantal jaren werkt. ‘Mijn verhaal is mijn werk. Wat ik heb meegemaakt is mijn kracht. Ik vertel alles en herken het bij anderen. Dat is familie-ervaringsdeskundigheid.’  

Ze is dochter van ouders die zoals ze zelf zegt ‘minder ontwikkeld’ zijn en een alcoholverslaving hebben. ‘Daardoor kwam ik met een achterstand de maatschappij in. Vanaf mijn zevende leerde ik voor een ander zorgen en mezelf opzij zetten. Mijn zusje rebelleerde; ik paste me aan’.  Op haar achttiende vlucht ze het huis uit en krijgt een controlerend en gewelddadig vriendje. ‘Ik had wel door dat mijn situatie niet normaal was, maar niet dat ik er zelf ook invloed op had’. Collega’s van de gehandicaptenzorg waar ze dan werkt, stellen een plan op en ze gaat bij hem weg. 
 
Mireille’s eerste man blijkt alcoholist; dit is voor haar normaal en vertrouwd. Met de geboorte van hun zoon neemt zij meteen de verantwoordelijkheid. Haar man gaat meer drinken. Ze scheiden voordat hun zoon een jaar oud is.  
Wanneer ze halverwege de dertig is, gaat ze zelf in behandeling. Haar toenmalige tweede man blijkt seksverslaafd. Ze sleurt hem mee naar hulpverleners; hij volgt behandeling voor haar.  

De behandelend seksuoloog zegt tegen haar haar: ‘Ook jij gaat in behandeling’. Het is haar redding. Door cognitieve gedragstherapie krijgt ze inzicht in wie ze is. Systeemtherapie geeft haar inzicht in waar ze vandaan komt. 
Ze wordt steeds krachtiger; hij gaat steeds verder de verslaving in. Ze leert grenzen stellen: ‘Als je zo doorgaat met je verslaving kan ik niet verder’. Ze scheiden wanneer haar zoon dertien is.

‘Doordat ik ben gegroeid kon ik wel een stabiele moeder zijn, zijn vader was uit beeld. Ik kon mijn zoon grenzen aangeven en hem zijn grenzen laten opzoeken. Niet loslaten, maar er ook niet bovenop zitten. Ik praat met hem over dingen zoals zijn gevoeligheid voor verslaving vanwege een verslaafde vader. Mijn zoon zei laatst: ‘Mam ik heb een hele fijne jeugd gehad’.  

Ik ben verslaafd geweest aan een verslaafde. Ik had geen eigen identiteit of eigen leven. Aanpassen, redden, pleasen, bagatelliseren, vergoelijken, faciliteren, controleren: dat is wat ik deed.

Ze ronde de opleiding Social Work met ervaringsdeskundigheid af en is nu professioneel ervaringsdeskundige.  Als familie-ervaringsdeskundige voert ze individuele gesprekken met mensen die vastlopen met hun verslaafde naasten. Zij zitten vaak vast in de reddersrol en weten het niet meer.  

Mireille: ‘Wij geven als familie ervaringsdeskundigen ook de cursus ‘Kracht langs de lijn’. Die is voor iedereen van wie de verslaving van de ander het dagelijks leven beïnvloedt. Ouders, partners, maar het kan ook een buurvrouw, collega, vriend of zus zijn. Je krijgt inzicht in je eigen gedrag, leert je eigen kracht kennen en op jezelf vertrouwen en grenzen aan te geven. De groepsgrootte is maximaal tien en gemengd, want zo leer je van elkaar.’

‘Mijn gedrag heeft invloed gehad op zijn verslaving. Dat stukje wordt nog wel eens vergeten. Je hebt invloed op wie je zelf bent, maar kunt de ander niet van de verslaving af helpen. Wij houden die spiegel voor.’ 

Folder familie-ervaringsdeskundigheid